Yıl sonu teslimat döneminde bayiden sıfır araç alacak olanlar için en önemli an, teslim tutanağının imzalandığı andır. Aracın sözleşmedeki paket ve donanıma uyup uymadığı, şasi numarasının belgelerle tutup tutmadığı, kaportada nakliyeden kalan bir iz bulunup bulunmadığı ve belgelerin eksiksiz verilip verilmediği bu sırada kontrol edilmeli. Tutanak imzalandıktan sonra, teslim günü var olan bir sorunun o gün de var olduğunu kanıtlamak zorlaşır. Sıfır araç teslim alırken nelere dikkat edilmeli sorusunu aşağıdaki 8 adımlık kontrol listesiyle yanıtladık. Listeyi telefonuna kaydedip teslim günü madde madde ilerleyebilirsin.
Teslime acele etmeden, mümkünse gündüz gitmek ve kontrol için yeterli zaman ayırmak işini kolaylaştırır.
1. Sipariş formunu ve faturayı yanında bulundur
Teslimde dayanağın sipariş formu ya da satış sözleşmesidir. Bu belge ve fatura yanındaysa araçta gördüğün her şeyi yazılı bir karşılıkla kıyaslayabilirsin.
Sipariş formunda olması gerekenler
- Model ve paket (donanım seviyesi) adı
- Motor, yakıt tipi ve şanzıman
- Dış renk ve döşeme rengi
- Ek ücretle seçilen opsiyonlar
- Satış fiyatı ve ödeme koşulları
- Varsa model yılı ve teslim tarihi bilgisi
Bu bilgilerden biri formda yoksa, teslimden önce bayiden yazılı olarak eklenmesini istemek sonradan çıkabilecek yanlış anlaşılmaları önler.
Fatura ile siparişi karşılaştırmak
Faturadaki araç tanımını, paket adını, rengi, opsiyonları ve tutarı sipariş formuyla satır satır karşılaştır. Opsiyonların faturada ayrı kalem olarak mı, araç tanımının içinde mi geçtiğine bak. Opsiyonlar araç bedeline eklendiği için vergi hesabını da etkileyebilir. ÖTV hesaplama aracıyla faturadaki tutarın nasıl oluştuğunu kendin de kontrol edebilirsin.
2. Şasi numarasını ve araç kimliğini doğrula
Şasi numarası aracın kimliğidir. Faturada, garanti belgesinde ve tescilden sonra ruhsatta aynı numara yazmalıdır.
- Araç üzerindeki şasi numarasını bul. Numara çoğu zaman ön camın alt köşesinden görünen bir etikette, kapı direğindeki plakada ya da gövdeye işlenmiş olarak bulunur. Yeri modele göre değişir ve kullanım kılavuzunda yazar.
- Numarayı faturadakiyle karakter karakter karşılaştır.
- Ruhsat sonradan geliyorsa, eline geçtiğinde aynı kontrolü tekrarla.
- Sözleşmede model yılı ya da üretim bilgisi yazıyorsa bunu araçtaki etiketle ve belgelerle kıyasla.
Uyuşmazlık küçük bir yazım hatası bile olsa, tutanak imzalanmadan önce bayiye düzelttirilmeli.
3. Donanımı paket listesiyle karşılaştır
Aynı modelin paketleri jant ölçüsünden sürüş destek sistemlerine kadar birçok noktada farklı olabilir. Teslimdeki kontrolü üç grubu ayırarak yapmak işini kolaylaştırır: pakette standart gelen donanım, ek ücretle seçilen opsiyonlar ve pakette hiç bulunmayan donanım.
Paket donanım listesini yanına al
Markanın resmî donanım listesi ya da otonubul'daki paket paket donanım ve fiyat listesi teslimde elinin altında olsun. Paketten pakete en sık değişen kalemler şunlar:
- Jant tipi ve ölçüsü
- Far teknolojisi ve sis farları
- Multimedya ekranı, navigasyon ve telefon bağlantısı
- Geri görüş ya da çevre kameraları
- Şerit takip, adaptif hız sabitleyici gibi sürüş destek sistemleri
- Koltuk malzemesi, koltuk ısıtma ve elektrikli ayar
Siparişten önce paketleri hangi ölçütlerle karşılaştırdığını hatırlamak istersen doğru paketi seçmenin 6 adımı rehberine yeniden göz atabilirsin.
Ek ücretli opsiyonlar faturaya yansımış mı?
- Sipariş formundaki her opsiyonun araçta gerçekten bulunduğunu doğrula.
- Faturada yazan ama araçta olmayan bir opsiyon varsa bunu teslim tutanağına yazdır.
- Siparişte olmayıp araçta bulunan bir donanım varsa bunun için ücret alınmadığını teyit et.
Sıfır araçta donanım eksik çıkarsa, eksiklik tutanağa işlenmeden ve nasıl giderileceği yazılı olarak belirlenmeden imza atmamak gerekir.
4. Kaporta, boya, cam ve farlara gün ışığında bak
Teslim alanları çoğu zaman kapalı ve loştur. İnce çizikler ve boya tonu farkları bu ışıkta görünmeyebilir. Mümkünse aracı dışarı çıkarttırıp kontrolü gün ışığında yap.
- Her paneli farklı açılardan inceleyerek nakliye çiziği, taş izi ve ezik ara.
- Kapı, kaput ve bagaj kapağının kenar boşluklarının iki yanda eşit görünüp görünmediğine bak.
- Paneller arasında renk tonu farkı olup olmadığını kontrol et.
- Ön cam, yan camlar, aynalar ve far camlarında çizik ya da çatlak ara.
- Tamponların alt kısımlarını ve marşpiyelleri eğilerek kontrol et.
Sıfır araca ekspertiz yaptırmak alıcının tercihine bağlıdır. İstersen teslimden önce bağımsız bir ekspertiz ya da boya kalınlığı ölçümü yaptırabilirsin. Bunu bayiyle önceden konuşmak, aracın nereye ve ne zaman götürüleceğini netleştirir.
5. İç mekânı ve elektronik aksamı çalıştırarak dene
Kâğıt üzerindeki donanımın gerçekten çalıştığını ancak deneyerek görebilirsin.
- Motoru çalıştır ve gösterge panelinde sönmeyen bir uyarı lambası olup olmadığına bak.
- Klimayı ve ısıtmayı fan kademeleriyle birlikte dene.
- Multimedya ekranını, telefon eşleştirmeyi ve hoparlörleri kontrol et.
- Geri vitese takarak kameraları ve park sensörlerini dene.
- Bütün camları, aynaları, koltuk ve direksiyon ayarlarını çalıştır.
- Döşemede leke, yırtık ya da çizik olup olmadığına bak.
- Kilometre göstergesini oku ve değeri teslim tutanağına yazdır.
Araç fabrikadan bayiye taşınırken ve bayi içinde yer değiştirirken göstergede bir miktar kilometre birikebilir. Önemli olan, bu değerin teslim günü kayda geçmesidir.
6. Lastikleri, stepneyi ve araçla gelen parçaları say
- Dört lastiğin aynı ölçüde olduğunu, yanaklarında kesik ya da şişlik bulunmadığını kontrol et.
- Jantlarda sürtme izi ara.
- Stepnenin ya da lastik tamir kitinin yerinde olduğuna bak. Bazı araçlarda stepne yerine yalnızca tamir kiti bulunur.
- Kriko, bijon anahtarı ve çekme halkası gibi aletleri say.
- Yedek anahtarın teslim edildiğini doğrula.
- Elektrikli ya da şarj edilebilir hibrit bir araç alıyorsan, araçla birlikte verilmesi gereken şarj kablosu olup olmadığını sor.
Bu parçalar modelden modele değişir. Araçla neyin verildiği kullanım kılavuzunda ya da markanın donanım listesinde yazar; kontrolü bu belgeye göre yap.
7. Belgeleri eksiksiz teslim al
Teslimde eline geçmesi gereken belgeler şunlar:
- Fatura
- Garanti belgesi
- Kullanım kılavuzu (basılı ya da dijital)
- Varsa servis ya da bakım kitapçığı (basılı ya da dijital)
- Tescil tamamlandıysa ruhsat
Garanti belgesi ve fatura
Garanti Belgesi Yönetmeliği'nin 5. maddesine göre satıcı, eksiksiz doldurulmuş garanti belgesinin tüketiciye verilmesini sağlamak zorundadır. Aynı maddeye göre satış faturası garanti belgesinin yerine geçmez. Bu yüzden yalnızca faturayla yetinme; garanti belgesindeki alanların doldurulduğunu ve araç bilgilerinin faturayla tuttuğunu kontrol et.
Yönetmeliğin 6. maddesine göre garanti süresi, mal tüketiciye teslim edildiği tarihte başlar ve en az iki yıldır. Yönetmeliğin ekindeki listede binek otomobiller için süre, 2 yıl ya da 60.000 kilometre olarak belirlenmiştir; hangisi önce dolarsa o geçerlidir. Üretici ya da ithalatçı daha uzun bir süre verebilir, bu yüzden aracının garanti süresini belgeden oku. Aynı maddeye göre arıza nedeniyle tamirde geçen süre de garanti süresine eklenir.
Ruhsat, plaka ve trafik sigortası
Tescil ve plaka işlemlerini bayinin mi yoksa senin mi yapacağını teslimden önce netleştir. Teslim günü şunları kontrol et:
- Tescil tamamlandı mı, ruhsat ya da işlemin yapıldığını gösteren belge verildi mi?
- Plaka takıldı mı?
- Trafik sigortası yapıldı mı, poliçe hangi tarihte başlıyor?
8. Sorun görürsen ne yapmalısın?
Teslimde bir eksik ya da hasar görmek, teslimin bittiği anlamına gelmez. Sorunu kayda geçirmek için atılacak adımlar şunlar:
- Sorunu teslim tutanağına açıkça yazdır. Tutanağı genel bir sorunsuz teslim ifadesiyle imzalama.
- Sorunun fotoğrafını ve gerekirse videosunu çek; çekim tarihini değiştirmeden sakla.
- Bayiden sorunun nasıl ve ne zaman giderileceğine dair yazılı bir taahhüt al.
- Yazılı bir çözüm sunulmadan tutanağı imzalama.
Teslimi ertelemek ya da sorunu tutanağa yazdırarak aracı teslim almak senin kararındır; hangisinin uygun olduğu sorunun niteliğine bağlıdır.
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, teslim anında sözleşmeye uygun olmayan malı ayıplı mal sayar (md. 8). Satıcının vaat ettiği ya da tanıtımda ve kullanım kılavuzunda yazan bir özelliği taşımayan mal da bu kapsama girer. Kanunun 11. maddesine göre mal ayıplıysa tüketici şu seçimlik haklardan birini kullanabilir:
- Malı geri vererek sözleşmeden dönmek
- Malı alıkoyup ayıp oranında bedelden indirim istemek
- Aşırı masraf gerektirmiyorsa ücretsiz onarım istemek
- İmkân varsa malın ayıpsız bir misliyle değiştirilmesini istemek
Hangi hakkın hangi durumda kullanılabileceği somut olaya göre değişir. Kanun bazı istisnalara da yer verir; örneğin onarım ya da değişim satıcıya orantısız bir yük getiriyorsa diğer haklara geçilebilir. Kanunun 12. maddesine göre ayıplı maldan sorumluluk, ayıp sonradan ortaya çıksa bile teslimden itibaren iki yıllık zamanaşımı süresine tabidir. Kanunda ya da sözleşmede daha uzun bir süre öngörülebilir.
Kendi durumunla ilgili kesin bilgi için Ticaret Bakanlığı'nın tüketici sayfasındaki başvuru yollarına (Alo 175 ve tüketici hakem heyetleri gibi) başvurabilir ya da bir hukukçudan destek alabilirsin.
Teslimden sonraki ilk günler
Araç teslim alındıktan sonra da bazı tarihleri ve bilgileri bir yere not etmek gerekir.
- İlk muayene tarihini ve MTV ödeme dönemlerini öğren: muayene, MTV ve trafik sigortası takvimi
- Yakınındaki yetkili servisi kaydet: markaya ve ile göre yetkili bayi ve servisler
- İlk bakımın ne zaman yapılacağını kullanım kılavuzundan ya da servis kitapçığından kontrol et.
- Kullanımla ilgili soruların için aynı aracı kullananların deneyiminden yararlan: aracı kullananlara sorun
Diğer rehberler
Sıfır araç alırken izleyeceğin diğer adımlar için tüm rehberler sayfasına göz atabilirsin.
Sıfır araç teslim alırken nelere dikkat edilmeli: sık sorulan sorular
Sıfır araca teslimden önce ekspertiz yaptırmak gerekir mi?
Ekspertiz alıcının tercihine bağlıdır. Çoğu sorunu gün ışığında yapılan dikkatli bir kontrolle görebilirsin. İstersen bayiyle önceden konuşarak teslimden önce bağımsız bir ekspertiz ya da boya kalınlığı ölçümü yaptırabilirsin.
Sıfır aracın garantisi ne zaman başlar?
Garanti Belgesi Yönetmeliği'nin 6. maddesine göre garanti süresi, aracın tüketiciye teslim edildiği tarihte başlar ve en az iki yıldır. Yönetmeliğin ekinde binek otomobiller için 2 yıl ya da 60.000 kilometre yazar; hangisi önce dolarsa o geçerlidir. Aracının garanti süresi garanti belgesinde yazar.
Fatura garanti belgesi yerine geçer mi?
Geçmez. Garanti Belgesi Yönetmeliği'nin 5. maddesi, satış faturasının garanti belgesinin yerine geçmediğini açıkça belirtir. Garanti belgesi eksiksiz doldurulmuş olarak ayrıca verilmelidir.
Teslimde araçta çizik ya da hasar görürsem aracı teslim almak zorunda mıyım?
Önce hasarı teslim tutanağına yazdırıp fotoğrafla kayda geçir ve bayiden yazılı bir çözüm iste. Teslimi ertelemek ya da şerh düşerek teslim almak senin kararındır. 6502 sayılı Kanun ayıplı mal için seçimlik haklar tanır, ancak hangi hakkın kullanılabileceği olaya göre değişir. Kesin bilgi için Ticaret Bakanlığı'nın başvuru yollarına ya da bir hukukçuya danışabilirsin.
Teslim edilen araçtaki donanım sözleşmedeki paketten farklıysa ne yapılır?
Farkı sipariş formu ve paket donanım listesiyle birlikte teslim tutanağına yazdır, eksikliğin nasıl giderileceğini yazılı olarak sor. Sözleşmede ya da tanıtımda vaat edilen bir özelliği taşımayan mal, 6502 sayılı Kanun'un 8. maddesine göre ayıplı mal sayılabilir.
Sıfır araç teslim alınırken hangi belgeler verilmeli?
Fatura, eksiksiz doldurulmuş garanti belgesi ve kullanım kılavuzu teslimde verilmelidir. Varsa servis ya da bakım kitapçığı ve tescil tamamlandıysa ruhsat da bunlara eklenir. Kılavuz ve kitapçık bazı markalarda dijital olarak verilir.