Otomotiv gazetecisi Emre Özpeynirci, 11 Kasım'da Oksijen TV'deki değerlendirmesinde bayilerin ağır bir stok ve finansman yükü taşıdığını söyledi. Özpeynirci'ye göre koşullar sürerse önümüzdeki bir ay içinde birçok bayi kapanabilir. Uyarı, ODMD'nin yılın en sert aylık düşüşünü gösteren ekim verilerinin ardından geldi.
Ekim verileri (ODMD)
| Kalem | Ekim 2026 | Önceki yılın aynı ayına göre |
|---|---|---|
| Otomobil + hafif ticari | 80.334 adet | %30,84 düşüş |
| Otomobil | 64.939 adet | %28,40 düşüş |
| Hafif ticari | 15.395 adet | %39,52 düşüş |
Ocak-ekim döneminde toplam pazar yüzde 15,33 daralarak 883.799 adede indi. Aynı dönemde satılan otomobillerin yüzde 66,6'sı SUV gövdeliydi.
Özpeynirci ne söyledi?
- Satış rakamı ile tüketiciye ulaşan araç farklı: Özpeynirci'ye göre markalar pazar paylarını korumak için araçları bayilere faturalıyor. Açıklanan satışların önemli bir kısmı henüz alıcıya ulaşmadı, bayi stoğunda bekliyor.
- Stok maliyeti bayiyi zorluyor: Büyük bayiler bile zorlanırken küçük ve orta ölçekli bayilerde risk daha yüksek. Özpeynirci bazı bayilerin kapandığını ya da başka işlere yöneldiğini duyduğunu söyledi.
- Kampanyalar yetmiyor: Örnek olarak bir markanın 4 milyon TL'lik bir otomobil için sunduğu, 6 ay vadeli 750 bin TL'lik sıfır faizli krediyi verdi. Bu kredinin aylık taksiti 125 bin TL ediyor. Diğer markaların 250-300 bin TL'lik düşük ya da sıfır faizli kredilerini de satışları kalıcı olarak canlandırmaya yetersiz buluyor.
- Filolar araç yenilemeyi erteliyor: Yüksek finansman maliyeti yüzünden şirketlerin araçlarını daha uzun kullandığını söylüyor.
Önerdiği düzenlemeler
Özpeynirci iki adım öneriyor: BDDK'nın taşıt kredisi limitlerini ve vadelerini güncellemesi, ÖTV matrahlarının otomobil fiyatlarındaki değişime göre yeniden düzenlenmesi. Aynı akşam TCMB'nin açıkladığı karar bu önerilerden biri değil. O karar bankaların taşıt kredisi portföyünü büyütme sınırını yüzde 3'ten yüzde 3,5'e çıkarıyor. BDDK'nın vade ve kredi oranı kurallarında ya da ÖTV matrahlarında bir değişiklik duyurulmadı.
Araç almayı düşünenler için
Bu değerlendirmeler bir gazetecinin görüşü. Bayi kapanışlarına dair resmî bir veri ya da dernek açıklaması bulunmuyor. Yine de stokta bekleyen araç sayısının yüksek olabileceği bir dönemde alıcının sorması gereken birkaç şey var:
- Aracın model yılı ve üretim tarihi
- Kampanyanın hangi pakete ve hangi stoka uygulandığı
- Kredili kampanyalarda aylık taksit ve toplam geri ödeme
- Teslim tarihinin yazılı olarak verilip verilmediği
Aynı model için birden fazla bayiden yazılı teklif almak bu dönemde karşılaştırmayı kolaylaştırır.